{"id":882,"date":"2021-09-14T10:00:00","date_gmt":"2021-09-14T01:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/hiephoi.x10.mx\/hiephoi\/?p=882"},"modified":"2023-08-19T22:14:25","modified_gmt":"2023-08-19T13:14:25","slug":"cau-lac-bo-doc-sach-dong-du","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/hiephoi.jp\/index.php\/2021\/09\/14\/cau-lac-bo-doc-sach-dong-du\/","title":{"rendered":"C\u00e2u l\u1ea1c b\u1ed9 \u0111\u1ecdc s\u00e1ch \u0110\u00f4ng Du"},"content":{"rendered":"\n<p>Nh\u1eadt B\u1ea3n \u0111ang b\u01b0\u1edbc v\u00e0o m\u00f9a thu, m\u00f9a c\u1ea3nh s\u1eafc thi\u00ean nhi\u00ean thay \u0111\u1ed5i, c\u00e2y l\u00e1 kho\u00e1c l\u00ean ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ee7 lo\u1ea1i m\u00e0u s\u1eafc, .. t\u1ea1o c\u1ea3m h\u1ee9ng cho con ng\u01b0\u1eddi s\u00e1ng t\u00e1c th\u01a1 v\u0103n ca ng\u1ee3i thi\u00ean nhi\u00ean, ca ng\u1ee3i t\u00ecnh y\u00eau &#8230; m\u00f9a n\u1edf r\u1ed9 nh\u1eefng ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng v\u0103n h\u00f3a, th\u1ec3 thao. Sau nh\u1eefng ng\u00e0y n\u00f3ng b\u1ee9c c\u1ee7a m\u00f9a h\u00e8, kh\u00ed h\u1eadu tr\u1edf n\u00ean m\u00e1t m\u1ebb, d\u1ec5 ch\u1ecbu, khi\u1ebfn ng\u01b0\u1eddi ta c\u00f3 th\u1ec3 t\u1eadp trung \u0111\u1ecdc s\u00e1ch nhi\u1ec1u h\u01a1n, l\u00e2u h\u01a1n.&nbsp;<br>Ng\u01b0\u1eddi Nh\u1eadt B\u1ea3n c\u00f3 th\u00f4ng l\u1ec7 khuy\u1ebfn kh\u00edch nhau \u0111\u1ecdc s\u00e1ch trong m\u00f9a thu, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t l\u00e0 trong &#8220;Tu\u1ea7n L\u1ec5 \u0110\u1ecdc S\u00e1ch (\u8aad\u66f8\u306e\u9031\u9593)&#8221;, m\u1ed7i n\u0103m t\u1eeb ng\u00e0y 27\/10 \u0111\u1ebfn ng\u00e0y 9\/11. N\u0103m nay (2021) l\u00e0 n\u0103m th\u1ee9 75 t\u1eeb khi phong tr\u00e0o &#8220;Tu\u1ea7n l\u1ec5 \u0111\u1ecdc s\u00e1ch&#8221; n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e1t \u0111\u1ed9ng. (Tham kh\u1ea3o trang m\u1ea1ng sau c\u1ee7a Hi\u1ec7p h\u1ed9i v\u1eadn \u0111\u1ed9ng phong tr\u00e0o \u0111\u1ecdc s\u00e1ch \u8aad\u66f8\u63a8\u9032\u904b\u52d5\u5354\u8b70\u4f1a&nbsp;<a rel=\"noreferrer noopener\" href=\"http:\/\/www.dokusyo.or.jp\/jigyo\/jigyo.htm\" target=\"_blank\">http:\/\/www.dokusyo.or.jp\/jigyo\/jigyo.htm<\/a>).<\/p>\n\n\n\n<p>Trong c\u01a1 h\u1ed9i n\u00e0y, ch\u00fang t\u00f4i mu\u1ed1n chia s\u1ebb v\u1edbi qu\u00fd \u0111\u1ed3ng h\u01b0\u01a1ng t\u1ea1i Nh\u1eadt v\u1ec1 l\u00f2ng ham m\u00ea \u0111\u1ecdc s\u00e1ch c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Nh\u1eadt, m\u1ed1i li\u00ean h\u1ec7 gi\u1eefa vi\u1ec7c \u0111\u1ecdc s\u00e1ch v\u1edbi s\u1ef1 ph\u00e1t tri\u1ec3n kinh t\u1ebf &#8211; x\u00e3 h\u1ed9i c\u1ee7a \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc, l\u00fd do t\u1ea1i sao ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t ch\u00fang ta c\u1ea7n ph\u1ea3i \u0111\u1ecdc s\u00e1ch nhi\u1ec1u h\u01a1n, v\u00e0 cu\u1ed1i c\u00f9ng l\u00e0 cu\u1ed9c v\u1eadn \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ecdc s\u00e1ch h\u1eb1ng ng\u00e0y c\u1ee7a Tr\u01b0\u1eddng Nh\u1eadt ng\u1eef \u0110\u00f4ng Du, c\u0169ng nh\u01b0 vi\u1ec7c ph\u00e1t h\u00e0nh B\u1ea3n Tin Hi\u1ec7p H\u1ed9i c\u1ee7a Hi\u1ec7p h\u1ed9i Ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t t\u1ea1i Nh\u1eadt.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u1ea0I SAO NG\u01af\u1edcI NH\u1eacT TH\u00cdCH \u0110\u1eccC S\u00c1CH<br>N\u01b0\u1edbc Nh\u1eadt n\u1ed5i ti\u1ebfng l\u00e0 &#8220;N\u01b0\u1edbc c\u1ee7a nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ecdc s\u00e1ch (\u672c\u3092\u8aad\u3080\u56fd\u6c11\u306e\u56fd)&#8221;. V\u00e0i con s\u1ed1 cho th\u1ea5y nhu c\u1ea7u \u0111\u1ecdc s\u00e1ch b\u00e1o c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Nh\u1eadt nh\u01b0 sau: M\u1ed7i n\u0103m t\u1ea1i Nh\u1eadt B\u1ea3n c\u00f3 kho\u1ea3ng 70,000 lo\u1ea1i s\u00e1ch \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e1t h\u00e0nh m\u1edbi, trong \u0111\u00f3 \u0111\u1ea1i bi\u1ec3u l\u00e0 15,000 s\u00e1ch khoa h\u1ecdc x\u00e3 h\u1ed9i, 12,000 s\u00e1ch ngh\u1ec7 thu\u1eadt &#8211; \u0111\u1eddi s\u1ed1ng, 13,000 s\u00e1ch v\u0103n h\u1ecdc, 5,000 s\u00e1ch khoa h\u1ecdc thi\u00ean nhi\u00ean (theo C\u1ee5c Th\u1ed1ng k\u00ea c\u1ee7a B\u1ed9 T\u1ed5ng v\u1ee5 Nh\u1eadt B\u1ea3n \u7dcf\u52d9\u7701\u7d71\u8a08\u5c40&nbsp;<a rel=\"noreferrer noopener\" href=\"https:\/\/www.stat.go.jp\/data\/nihon\/26.html\" target=\"_blank\">https:\/\/www.stat.go.jp\/data\/nihon\/26.html<\/a>) . B\u00ean c\u1ea1nh, c\u00f3 kho\u1ea3ng 2,800 lo\u1ea1i\/s\u00ea-ri t\u1ea1p ch\u00ed \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e1t h\u00e0nh m\u1ed7i n\u0103m; h\u01a1n 13,000 th\u01b0 vi\u1ec7n l\u1edbn nh\u1ecf tr\u00ean to\u00e0n qu\u1ed1c l\u01b0u tr\u1eef h\u01a1n 14 tri\u1ec7u \u1ea5n ph\u1ea9m, t\u00e0i li\u1ec7u; v\u00e0 h\u01a1n 42,000,000 t\u1edd b\u00e1o ph\u00e1t h\u00e0nh h\u1eb1ng ng\u00e0y; v.v. v\u00e0 v.v.<br>Tr\u00ean trang m\u1ea1ng Tr\u1ea1m \u0111\u1ecdc c\u00f3 m\u1ed9t b\u00e0i vi\u1ebft ph\u00e2n t\u00edch kh\u00e1 hay v\u00e0 r\u00f5 r\u00e0ng v\u1ec1 l\u00fd do t\u1ea1i sao ng\u01b0\u1eddi Nh\u1eadt c\u00f3 th\u00fa \u0111am m\u00ea \u0111\u1ecdc s\u00e1ch b\u00e1o nh\u01b0 v\u1eady (Tham kh\u1ea3o b\u00e0i vi\u1ebft c\u1ee7a Ti\u1ebfn s\u0129 Nguy\u1ec5n Xu\u00e2n Xanh, Th\u00e1ng 3\/2012,&nbsp;<a rel=\"noreferrer noopener\" href=\"https:\/\/tramdoc.vn\/tin-tuc\/tai-sao-nguoi-nhat-me-doc-sach-nN3NW.html?fbclid=IwAR1st1chyIGPOAv0TB87ftvNF0NxDVXO-hMNO9dgYJmk2Mw8sNqq5wIC_pQ\" target=\"_blank\">http:\/\/tramdoc.vn\/&#8230;\/tai-sao-nguoi-nhat-me-doc-sach&#8230;<\/a>). Xin tr\u00edch d\u1eabn v\u00e0i \u0111o\u1ea1n nh\u01b0 sau:&nbsp;<br>&#8211; Th\u1ef1c ra ng\u01b0\u1eddi Nh\u1eadt \u0111\u00e3 c\u00f3 truy\u1ec1n th\u1ed1ng \u0111\u1ecdc s\u00e1ch kh\u1ee7ng l\u00e2u \u0111\u1eddi, \u00edt ra t\u1eeb th\u1eddi Tokugawa \u5fb3\u5ddd 1600-1868. Trong th\u1eddi \u0111\u1ea7u c\u1ee7a Tokugawa Ieyasu \u5fb3\u5ddd\u5bb6\u5eb7, ng\u01b0\u1eddi th\u1ed1ng nh\u1ea5t \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc v\u00e0 l\u1eadp n\u00ean tri\u1ec1u \u0111\u1ea1i Tokugawa ho\u00e0 b\u00ecnh 265 n\u0103m l\u00e2u d\u00e0i nh\u1ea5t l\u1ecbch s\u1eed, th\u00ec chuy\u1ec7n m\u1ed9t samurai c\u00f3 th\u1ec3 di\u1ec5n \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c \u00fd t\u01b0\u1edfng c\u1ee7a m\u00ecnh m\u1ed9t c\u00e1ch m\u1ea1ch l\u1ea1c tr\u00ean gi\u1ea5y tr\u1eafng m\u1ef1c \u0111en l\u00e0 \u0111i\u1ec1u hi h\u1eefu, v\u00e0 t\u00ecnh tr\u1ea1ng m\u00f9 ch\u1eef l\u00e0 b\u00ecnh th\u01b0\u1eddng. V\u0103n ho\u00e1 Nh\u1eadt B\u1ea3n tr\u01b0\u1edbc 1600 l\u00e0 v\u0103n ho\u00e1 v\u00f5 s\u0129. Nh\u01b0ng v\u00e0o cu\u1ed1i th\u1ebf k\u1ef7 18, c\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i m\u1ed9t samurai m\u00f9 ch\u1eef l\u00e0 m\u1ed9t \u0111i\u1ec1u h\u1ee5t h\u1eabng \u0111\u00e1ng bu\u1ed3n, v\u00e0 t\u1edbi gi\u1eefa th\u1ebf k\u1ef7 19, t\u00ecnh h\u00ecnh l\u1ea1i kh\u00e1c nhau m\u1ed9t tr\u1eddi m\u1ed9t v\u1ef1c.<br>&#8211; S\u1ef1 h\u1ecdc t\u1ea1i Nh\u1eadt B\u1ea3n tr\u01b0\u1edbc 1600 l\u00e0 \u0111\u1ed9c quy\u1ec1n c\u1ee7a gi\u1edbi qu\u00fd t\u1ed9c v\u00e0 t\u0103ng l\u1eef, nh\u01b0ng \u0111\u1ebfn th\u1eddi Tokugawa tr\u1edf th\u00e0nh c\u00f4ng vi\u1ec7c c\u1ee7a c\u1ea3 n\u01b0\u1edbc. N\u0103m 1615, t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n Tokugawa Ieyasu, sau khi \u0111\u00e3 b\u00ecnh \u0111\u1ecbnh \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ea7n ba tr\u0103m phi\u00ean tr\u1ea5n (han\u85e9), thi\u1ebft l\u1eadp n\u00ean m\u1ed9t th\u1ec3 ch\u1ebf ch\u00ednh tr\u1ecb g\u1ea7n nh\u01b0 li\u00ean bang, ph\u00e1t \u0111i m\u1ec7nh l\u1ec7nh nh\u01b0 m\u1ed9t \u2018big bang\u2019 cho c\u00e1c \u0111\u1ea1i danh, daimy\u014d (\u5927\u540d), ch\u1ee7 phi\u00ean tr\u1ea5n v\u00e0 c\u00e1c v\u00f5 s\u0129, samurai: \u0110i\u1ec1u 1 c\u1ee7a m\u1ec7nh l\u1ec7nh n\u00f3i: \u201cbun (\u6587) b\u00ean tay tr\u00e1i, bu (\u6b66) b\u00ean tay ph\u1ea3i\u201d.<br>&#8211; &#8220;Bun&#8221; l\u00e0 v\u0103n, s\u1ef1 h\u1ecdc, l\u00e0 c\u00e2y b\u00fat, trong khi &#8220;bu&#8221; l\u00e0 v\u00f5, ngh\u1ec7 thu\u1eadt chi\u1ebfn tranh, t\u1eeb \u0111\u00f3 ch\u1eef bushi l\u00e0 v\u00f5 s\u0129, bushido l\u00e0 v\u00f5 s\u0129 \u0111\u1ea1o. Nh\u01b0 th\u1ebf \u0110i\u1ec1u 1 n\u00f3i \u201cquy\u1ec3n s\u00e1ch b\u00ean tay tr\u00e1i, thanh g\u01b0\u01a1m b\u00ean tay ph\u1ea3i\u201d, v\u00e0 v\u0103n \u0111i tr\u01b0\u1edbc v\u00f5, \u0111\u1ec3 c\u00f3 th\u1ec3 tr\u1ecb n\u01b0\u1edbc l\u00e2u b\u1ec1n. C\u00e1c v\u00f5 s\u0129 Nh\u1eadt d\u1ea7n d\u1ea7n tr\u1edf th\u00e0nh giai c\u1ea5p c\u1ea7m quy\u1ec1n c\u00f3 h\u1ecdc. \u1ede Nh\u1eadt B\u1ea3n, c\u1ea7m quy\u1ec1n l\u00e0 vi\u1ec7c c\u1ee7a giai c\u1ea5p c\u1ee7a samurai, cha truy\u1ec1n con n\u1ed1i, kh\u00f4ng ph\u1ea3i vi\u1ec7c c\u1ee7a c\u00e1c Kh\u1ed5ng nho nh\u01b0 \u1edf Trung Hoa hay Vi\u1ec7t Nam, Tri\u1ec1u Ti\u00ean. Kh\u1ed5ng nho cao l\u1eafm ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m t\u01b0 v\u1ea5n v\u1edbi \u0111\u1ed3ng l\u01b0\u01a1ng th\u1ea5p. Nh\u1eadt B\u1ea3n c\u0169ng c\u00f3 x\u1ebfp h\u1ea1ng \u201cs\u0129, n\u00f4ng, c\u00f4ng, th\u01b0\u01a1ng\u201d (shi, n\u014d, k\u014d, sh\u014d) d\u01b0\u1edbi \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng c\u1ee7a Kh\u1ed1ng gi\u00e1o Trung Hoa, nh\u01b0ng \u1edf \u0111\u00e2y s\u0129 kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 nho s\u0129, m\u00e0 l\u00e0 v\u00f5 s\u0129.<br>&#8211; C\u00e1c daimy\u014d gi\u1edd \u0111\u00e2y ph\u1ea3i h\u1ecdc v\u0103n ho\u00e1, c\u00e1c lo\u1ea1i khoa h\u1ecdc v\u00e0 ngh\u1ec7 thu\u1eadt qu\u1ea3n l\u00fd \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc. M\u1ed9t daimy\u014d c\u00f3 h\u1ecdc ph\u1ea3i \u0111\u1ecdc s\u00e1ch h\u1eb1ng ng\u00e0y. \u0110\u1ec3 ph\u1ee5c v\u1ee5 cho vi\u1ec7c h\u1ecdc t\u1eadp c\u1ee7a daimy\u014d, v\u00e0 c\u00e1c gia th\u1ea7n, th\u01b0 vi\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00e0nh l\u1eadp, s\u00e1ch v\u1edf \u0111\u01b0\u1ee3c s\u01b0u t\u1ea7m m\u1ed9t c\u00e1ch qui m\u00f4, v\u00e0 tr\u1edf th\u00e0nh bi\u1ec3u t\u01b0\u1ee3ng cho tri th\u1ee9c. Th\u01b0 vi\u1ec7n bao g\u1ed3m c\u00e1c lo\u1ea1i s\u00e1ch v\u1ec1 l\u1ecbch s\u1eed Nh\u1eadt B\u1ea3n v\u00e0 Trung Hoa, c\u00e1c s\u00e1ch v\u1ec1 Kh\u1ed5ng gi\u00e1o, Ph\u1eadt gi\u00e1o v\u00e0 Th\u1ea7n gi\u00e1o; s\u00e1ch v\u1ec1 ngh\u1ec7 thu\u1eadt qu\u00e2n s\u1ef1, chi\u1ebfn l\u01b0\u1ee3c qu\u00e2n s\u1ef1, \u0111\u1ecba l\u00fd, thi\u00ean v\u0103n, kinh t\u1ebf, to\u00e1n h\u1ecdc, y khoa v\u00e0 v\u00f4 s\u1ed1 s\u00e1ch v\u1ec1 v\u0103n ch\u01b0\u01a1ng c\u1ed5 \u0111i\u1ec3n. B\u1ea3n th\u00e2n t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n Ieyasu t\u1eebng l\u1eadp th\u01b0 vi\u1ec7n cho m\u00ecnh. Nh\u1eadt B\u1ea3n m\u1ed7i th\u1eddi \u0111\u1ec1u c\u00f3 nh\u1eefng th\u01b0 vi\u1ec7n n\u1ed5i ti\u1ebfng, nh\u01b0ng v\u00e0o th\u1eddi Tokugawa, Nh\u1eadt B\u1ea3n c\u00f3 nhi\u1ec1u th\u01b0 vi\u1ec7n nh\u1ea5t ch\u01b0a bao gi\u1edd th\u1ea5y tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3.<br>&#8211; Th\u1eddi Genroku \u5143\u7984 (1688-1704), \u0111\u01b0\u1ee3c xem l\u00e0 th\u1eddi v\u00e0ng son c\u1ee7a Tokugawa v\u1edbi kinh t\u1ebf \u1ed5n \u0111\u1ecbnh, ngh\u1ec7 thu\u1eadt v\u00e0 v\u0103n ch\u01b0\u01a1ng ph\u00e1t tri\u1ec3n, Nh\u1eadt B\u1ea3n \u0111\u00e3 c\u00f3 m\u1ed9t h\u1ec7 th\u1ed1ng xu\u1ea5t b\u1ea3n s\u00e1ch hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i \u0111\u00e1ng ng\u1ea1c nhi\u00ean, \u0111\u1eb7c tr\u01b0ng b\u1edfi s\u1ef1 hi\u1ec7n h\u1eefu c\u1ee7a nhi\u1ec1u nh\u00e0 xu\u1ea5t b\u1ea3n l\u1edbn, nhi\u1ec1u nh\u00e0 minh ho\u1ea1 s\u00e1ch c\u00f3 ti\u1ebfng v\u00e0 nhi\u1ec1u nh\u00e0 v\u0103n t\u00ean tu\u1ed5i. S\u00e1ch th\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c xu\u1ea5t b\u1ea3n v\u1edbi s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ebfn h\u01a1n 10.000 b\u1ea3n! \u0110\u00e2y l\u00e0 m\u1ed9t con s\u1ed1 \u201ckh\u1ee7ng\u201d th\u1eddi \u0111\u00f3; Nh\u1eadt B\u1ea3n l\u00fac \u0111\u00f3 ch\u1ec9 c\u00f3 ch\u1eebng 20 tri\u1ec7u ng\u01b0\u1eddi, v\u00ec th\u1eddi Minh Tr\u1ecb d\u00e2n s\u1ed1 Nh\u1eadt B\u1ea3n kho\u1ea3ng 30 tri\u1ec7u. N\u0103m 1692 Nh\u1eadt B\u1ea3n c\u0169ng \u0111\u00e3 t\u1eebng c\u00f3 nh\u1eefng b\u1ed9 danh m\u1ee5c h\u00e0ng ch\u1ee5c t\u1eadp v\u1ec1 c\u00e1c s\u00e1ch in d\u00e0nh cho c\u00f4ng ch\u00fang s\u1eed d\u1ee5ng. (Hi\u1ec7n nay VN ch\u01b0a c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eefng b\u1ed9 danh m\u1ee5c nh\u01b0 th\u1ebf t\u1ea1i c\u00e1c nh\u00e0 s\u00e1ch). &#8230;<br>&#8211; Ch\u00fang ta ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t Nam n\u00ean h\u1ecdc v\u0103n ho\u00e1 \u0111\u1ecdc s\u00e1ch \u0111\u1ed9c \u0111\u00e1o c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Nh\u1eadt, \u00f3c t\u00f2 m\u00f2 c\u1ee7a h\u1ecd, h\u1ecdc \u0111\u1ec3 s\u00e1ng t\u1ea1o cho \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc. N\u1ebfu ch\u1ec9 h\u1ecdc v\u1edbi m\u1ee5c \u0111\u00edch c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t ngh\u1ec1 \u0111\u1ec3 s\u1ed1ng, \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3 qu\u00fd cho b\u1ea3n th\u00e2n, gia \u0111\u00ecnh, nh\u01b0ng d\u1ec5 d\u1eabn \u0111\u1ebfn s\u1ef1 t\u1ef1 m\u00e3n l\u00e0m cho ng\u01b0\u1eddi ta kh\u00f4ng \u0111\u1ecdc s\u00e1ch n\u1eefa khi \u0111\u00e3 \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ee5c \u0111\u00edch. V\u1edbi tinh th\u1ea7n \u0111\u00f3, Vi\u1ec7t Nam ch\u1ec9 c\u00f3 c\u00e1 nh\u00e2n ch\u1ee9 kh\u00f4ng c\u00f3 qu\u1ed1c gia.<br>&#8211; Ch\u1ec9 c\u00f3 \u0111\u1ecdc s\u00e1ch v\u1edbi tinh th\u1ea7n ng\u01b0\u1eddi Nh\u1eadt l\u00e0 mu\u1ed1n hi\u1ec3u bi\u1ebft th\u1ebf gi\u1edbi \u0111\u00e3, \u0111ang ngh\u0129 g\u00ec, l\u00e0m g\u00ec \u0111\u1ec3 t\u00e1i t\u1ea1o tinh hoa th\u1ebf gi\u1edbi v\u00e0 s\u00e1ng t\u1ea1o c\u00e1i m\u1edbi l\u00e0m gi\u00e0u \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc Vi\u1ec7t Nam, \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3 m\u1edbi gi\u00fap cho ch\u00fang ta \u0111\u1ecdc s\u00e1ch m\u00e3i m\u00e3i kh\u00f4ng th\u00f4i, \u0111\u1ecdc cu\u1ed3ng nhi\u1ec7t trong th\u1ebf gi\u1edbi tri th\u1ee9c v\u00f4 t\u1eadn. V\u00e0 ch\u1ec9 tr\u00ean c\u01a1 s\u1edf \u0111\u00f3, v\u0103n ho\u00e1 \u0111\u1ecdc m\u1edbi c\u00f3 th\u1ec3 th\u0103ng hoa. Kh\u00f4ng ph\u1ea3i ch\u1ec9 v\u00e0i ng\u00e0n, m\u00e0 h\u00e0ng tri\u1ec7u c\u00e1c b\u1ea3n s\u00e1ch hay m\u1edbi c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ecdc gi\u1ea3 h\u00e2m m\u1ed9 v\u00e0 h\u00e1o h\u1ee9c \u0111\u00f3n nh\u1eadn. V\u00e0 c\u0169ng ch\u1ec9 tr\u00ean c\u01a1 s\u1edf \u0111\u00f3, nh\u00e2n d\u00e2n m\u1edbi nhanh ch\u00f3ng \u1ea5m no, \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc m\u1edbi ph\u00fa c\u01b0\u1eddng, giang san m\u1edbi b\u1ec1n v\u1eefng.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1eccC S\u00c1CH: KH\u1edeI \u0110I\u1ec2M C\u1ee6A TI\u1ebeN TR\u00ccNH KHAI D N TR\u00cd, CH\u1ea4N D\u00c2N KH\u00cd, H\u1eacU D\u00c2N SINH<br>C\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i Nh\u1eadt B\u1ea3n l\u00e0 n\u01b0\u1edbc \u00c1 \u0110\u00f4ng \u0111\u1ea7u ti\u00ean du nh\u1eadp v\u0103n minh, khoa h\u1ecdc, k\u1ef9 thu\u1eadt hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i c\u1ee7a c\u00e1c n\u01b0\u1edbc ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y \u0111\u1ec3 canh t\u00e2n \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc, ph\u00e1t tri\u1ec3n kinh t\u1ebf, x\u00e3 h\u1ed9i.&nbsp;<br>C\u00e1c samurai v\u1eeba gi\u1ecfi \u0111\u00e1nh ki\u1ebfm m\u00faa \u0111ao, v\u1eeba v\u0103n hay ch\u1eef t\u1ed1t &#8230; c\u0169ng l\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi s\u1edbm nh\u1eadn th\u1ee9c \u0111\u01b0\u1ee3c r\u1eb1ng ch\u00ednh quy\u1ec1n M\u1ea1c Ph\u1ee7 kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 s\u1ee9c \u0111\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ea7u v\u1edbi c\u00e1c n\u01b0\u1edbc ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y, v\u00e0 n\u1ebfu gi\u1eef nguy\u00ean t\u00ecnh tr\u1ea1ng bang phi\u1ebfn khi\u1ebfn n\u1ed9i l\u1ef1c trong n\u01b0\u1edbc b\u1ecb ph\u00e2n t\u00e1n, v\u00e0 ch\u00ednh s\u00e1ch b\u1ebf quan t\u1ecfa c\u1ea3ng \u0111\u1ed1i v\u1edbi b\u00ean ngo\u00e0i, &#8211; th\u00ec kh\u00f4ng th\u1ec3 tr\u00e1nh \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ecb c\u00e1c c\u01b0\u1eddng qu\u1ed1c ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y x\u00e2m chi\u1ebfm, chi ph\u1ed1i. V\u00ec v\u1eady, sau khi gi\u1eadt m\u00ecnh nghe ti\u1ebfng \u0111\u1ea1i ph\u00e1o t\u1eeb con t\u00e0u \u0111en b\u1ecdc s\u1eaft ch\u1ea1y b\u1eb1ng h\u01a1i n\u01b0\u1edbc c\u1ee7a h\u1ea3i qu\u00e2n M\u1ef9 do Th\u1ed1ng \u0111\u1ed1c Matthew C. Perry t\u1ea1i c\u1ea3ng Uraga n\u0103m 1853, c\u00e1c samurai c\u1ee7a phi\u00ean Satsuma \u85a9\u6469\u85e9v\u00e0 Choushu \u9577\u5dde\u85e9 \u0111\u00e3 qu\u00ean m\u1ed1i th\u00f9 \u0111\u1ecbch \u0111\u00e3 c\u00f3 t\u1eeb l\u00e2u, \u0111\u1ec3 li\u00ean minh v\u1edbi nhau nh\u1eb1m l\u1eadt \u0111\u1ed5 ch\u00ednh quy\u1ec1n M\u1ea1c Ph\u1ee7, th\u00e0nh l\u1eadp th\u1ec3 ch\u1ebf qu\u00e2n ch\u1ee7 t\u1eadp trung, \u0111\u1ea9y m\u1ea1nh c\u00f4ng cu\u1ed9c canh t\u00e2n \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc. N\u0103m \u0111\u1ea7u c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u1ea1i Minh Tr\u1ecb (1868) c\u0169ng l\u00e0 n\u0103m c\u00f3 tr\u1eadn chi\u1ebfn quy\u1ebft li\u1ec7t (g\u1ecdi l\u00e0 Tr\u1eadn chi\u1ebfn M\u1eadu Th\u00ecn \u620a\u8fb0\u6226\u4e89), ch\u1ea5m d\u1ee9t th\u1eddi M\u1ea1c Ph\u1ee7 k\u00e9o d\u00e0i su\u1ed1t h\u01a1n 260 n\u0103m.<br>C\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i, t\u00ednh t\u00f2 m\u00f2, th\u00edch t\u00ecm hi\u1ec3u, th\u00edch tra c\u1ee9u, th\u00edch \u0111\u1ecdc s\u00e1ch, lu\u00f4n trau d\u1ed3i, luy\u1ec7n t\u1eadp, th\u0103ng ti\u1ebfn, v.v. c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Nh\u1eadt B\u1ea3n \u0111\u00e3 l\u00e0 \u0111\u1ed9ng l\u1ef1c th\u00fac \u0111\u1ea9y phong tr\u00e0o Khai H\u00f3a V\u0103n Minh \u6587\u660e\u958b\u5316v\u00e0 l\u00e0 n\u1ec1n t\u1ea3ng ph\u00e1t tri\u1ec3n kinh t\u1ebf x\u00e3 h\u1ed9i Nh\u1eadt B\u1ea3n t\u1eeb th\u1eddi Minh Tr\u1ecb (1868~) . (Ch\u00fa th\u00edch: Bunmei Kaika \u6587\u660e\u958b\u5316, c\u00f9ng v\u1edbi kh\u1ea9u hi\u1ec7u Ph\u00fa Qu\u1ed1c C\u01b0\u1eddng Binh \u5bcc\u56fd\u5f37\u5175, v\u00e0 Th\u1ef1c S\u1ea3n H\u01b0ng Nghi\u1ec7p \u6b96\u7523\u8208\u696d, l\u00e0 3 kh\u1ea9u hi\u1ec7u\/m\u1ee5c ti\u00eau ch\u00ednh c\u1ee7a th\u1eddi Minh Tr\u1ecb Duy T\u00e2n).<\/p>\n\n\n\n<p>Trong khi \u0111\u00f3, t\u1ea1i Vi\u1ec7t Nam th\u00ec th\u1ebf n\u00e0o ? &#8211; Sau khi \u0111\u00e1nh b\u1ea1i nh\u00e0 T\u00e2y S\u01a1n, n\u0103m 1802, Nguy\u1ec5n \u00c1nh l\u00ean ng\u00f4i vua, \u0111\u1eb7t ni\u00ean hi\u1ec7u l\u00e0 Gia Long, l\u1eadp n\u00ean nh\u00e0 Nguy\u1ec5n. D\u00f9 c\u00e1c vua nh\u00e0 Nguy\u1ec5n c\u0169ng c\u00f3 m\u1ed9t s\u1ed1 c\u1ea3i c\u00e1ch v\u1ec1 gi\u00e1o d\u1ee5c, s\u1eeda \u0111\u1ed5i c\u00e1ch tuy\u1ec3n ch\u1ecdn nh\u00e2n t\u00e0i qua c\u00e1c cu\u1ed9c thi H\u01b0\u01a1ng, th\u1ecb H\u1ed9i, thi \u0110\u00ecnh &#8230; nh\u01b0ng n\u1ed9i dung ch\u1ee7 y\u1ebfu l\u00e0 v\u1eabn vi\u1ec7c h\u1ecdc t\u1eeb ch\u01b0\u01a1ng, l\u1ea5y Kh\u1ed5ng Nho, ng\u00e2m nga thi ph\u00fa l\u00e0 ch\u00ednh, ch\u1ee9 kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 vi\u1ec7c h\u1ecdc &#8220;th\u1ef1c h\u1ecdc&#8221;, d\u1ef1a tr\u00ean khoa h\u1ecdc th\u1ef1c nghi\u1ec7m, \u0111\u1ec3 m\u1edf mang ki\u1ebfn th\u1ee9c, gi\u00fap qu\u00e1n tri\u1ec7t c\u00e1c nguy\u00ean t\u1eafc bi\u1ebfn chuy\u1ec3n c\u1ee7a v\u0169 tr\u1ee5, v\u1eadn h\u00e0nh x\u00e3 h\u1ed9i, &#8230; l\u00e0m n\u1ec1n t\u1ea3ng cho vi\u1ec7c ph\u00e1t tri\u1ec3n kinh t\u1ebf x\u00e3 h\u1ed9i c\u1ee7a qu\u1ed1c gia.&nbsp;<br>\u0110\u1ea7u th\u1ebf k\u1ef7 19, Vi\u1ec7t Nam c\u0169ng nh\u01b0 Nh\u1eadt B\u1ea3n, Trung Qu\u1ed1c, Th\u00e1i Lan, v.v. \u0111\u1ec1u b\u1ecb \u00e1p l\u1ef1c t\u1eeb c\u00e1c n\u01b0\u1edbc T\u00e2y ph\u01b0\u01a1ng \u0111\u00f2i ph\u1ea3i m\u1edf c\u00e1c c\u1eeda c\u1ea3ng cho t\u00e0u b\u00e8 qua l\u1ea1i th\u00f4ng th\u01b0\u01a1ng, cho ph\u00e9p c\u00e1c gi\u00e1o s\u0129 truy\u1ec1n \u0111\u1ea1o, v.v. Nh\u01b0ng trong l\u00fac c\u00e1c samurai th\u1eddi M\u1ea1c Ph\u1ee7 c\u1ee7a Nh\u1eadt B\u1ea3n, tay tr\u00e1i c\u1ea7m s\u00e1ch, tay ph\u1ea3i c\u1ea7m g\u01b0\u01a1m, \u00fd th\u1ee9c \u0111\u01b0\u1ee3c nhu c\u1ea7u ph\u1ea3i &#8220;th\u1ef1c h\u1ecdc&#8221; \u0111\u1ec3 canh t\u00e2n \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc, th\u00ec c\u00e1c vua quan nh\u00e0 Nguy\u1ec5n v\u1eabn kh\u0103ng kh\u0103ng cho r\u1eb1ng n\u01b0\u1edbc T\u00e0u l\u00e0 n\u01b0\u1edbc m\u1ea1nh, d\u00e2n T\u00e2y l\u00e0 man di; b\u00e0n \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c \u0111\u1eddi, vi\u1ec7c n\u01b0\u1edbc th\u00ec ch\u1ec9 bi\u1ebft \u0111em chuy\u1ec7n T\u00e0u ra l\u00e0m chu\u1ea9n m\u1ef1c. C\u00e1c b\u00e0i \u0111i\u1ec1u tr\u1ea7n v\u00e0 ph\u00fac tr\u00ecnh \u0111\u1ea7y t\u00e2m huy\u1ebft c\u1ee7a c\u1ee5 Nguy\u1ec5n Tr\u01b0\u1eddng T\u1ed9 d\u00e2ng l\u00ean vua T\u1ef1 \u0110\u1ee9c v\u00e0o nh\u1eefng n\u0103m 1861~1871 \u0111\u1ec3 \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb c\u1ea3i c\u00e1ch t\u1eeb h\u00e0nh ch\u00e1nh \u0111\u1ebfn gi\u00e1o d\u1ee5c, v\u00f5 b\u1ecb&#8230; \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c vua quan tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh Hu\u1ebf ng\u00f3 ng\u00e0ng, quan t\u00e2m, suy x\u00e9t. \u0110\u1ea1i ph\u00e1o c\u1ee7a Th\u1ed1ng \u0111\u1ed1c Perry n\u0103m 1853 t\u1ea1i c\u1ea3ng Uraga \u0111\u00e3 l\u00e0m th\u1ee9c t\u1ec9nh c\u00e1c v\u00f5 s\u0129 M\u1ea1c Ph\u1ee7, nh\u01b0ng \u0111\u1ea1i ph\u00e1o c\u1ee7a t\u01b0\u1edbng Genouilly n\u0103m 1847 t\u1ea1i \u0110\u00e0 N\u1eb5ng \u0111\u00e3 kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 s\u1ee9c l\u00e0m th\u1ee9c t\u1ec9nh vua quan th\u1eddi Thi\u1ec7u Tr\u1ecb.&nbsp;<br>V\u00ec thi\u1ebfu k\u1ebb s\u0129 c\u00f3 t\u1ea7m hi\u1ec3u bi\u1ebft, nh\u00ecn xa, th\u1ea5y r\u1ed9ng, n\u00ean c\u00e1c tri\u1ec1u nh\u00e0 Nguy\u1ec5n \u0111\u00e3 b\u1ecf m\u1ea5t c\u01a1 h\u1ed9i canh t\u00e2n \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc, loay hoay v\u1edbi vi\u1ec7c d\u1eb9p lo\u1ea1n n\u1ed5i l\u00ean kh\u1eafp n\u01a1i trong n\u01b0\u1edbc, tr\u1edf th\u00e0nh mi\u1ebfng m\u1ed3i ngon cho ch\u00ednh s\u00e1ch th\u1ef1c d\u00e2n, \u0111\u1ebf qu\u1ed1c c\u1ee7a Ph\u00e1p. V\u00ec v\u1eady, gi\u1eefa th\u1ebf k\u1ef7 19, trong khi n\u01b0\u1edbc Nh\u1eadt chuy\u1ec3n m\u00ecnh, tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t c\u01b0\u1eddng qu\u1ed1c t\u1ea1i ph\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4ng, th\u00ec Vi\u1ec7t Nam ta b\u1ecb Ph\u00e1p chi\u1ebfm l\u00e0m thu\u1ed9c \u0111\u1ecba, v\u00e0 t\u1eeb \u0111\u00f3 ph\u1ea3i tr\u1ea3i qua c\u1ea3 th\u1ebf k\u1ef7 \u0111\u1ea5u tranh gi\u00e0nh \u0111\u1ed9c l\u1eadp, r\u1ed3i chi\u1ebfn tranh qu\u1ed1c-c\u1ed9ng huynh \u0111\u1ec7 t\u01b0\u01a1ng t\u00e0n, ngo\u1ea1i bang chi ph\u1ed1i, nh\u00e2n t\u00e2m ph\u00e2n h\u00f3a, x\u00e3 h\u1ed9i l\u1ea1c h\u1eadu, &#8230; k\u00e9o d\u00e0i m\u00e3i cho \u0111\u1ebfn ng\u00e0y nay.<br>Sau g\u1ea7n 40 n\u0103m t\u1eeb khi Nh\u1eadt B\u1ea3n ch\u00ednh th\u1ee9c b\u01b0\u1edbc v\u00e0o th\u1eddi \u0111\u1ea1i Minh Tr\u1ecb Duy T\u00e2n, n\u0103m 1905, c\u00e1c c\u1ee5 Phan B\u1ed9i Ch\u00e2u, T\u0103ng B\u1ea1t H\u1ed5, \u0110\u1eb7ng T\u1eed K\u00ednh \u0111\u00e3 l\u1eb7n l\u1ed9i \u0111\u1ebfn Nh\u1eadt, kh\u1edfi x\u01b0\u1edbng Phong tr\u00e0o \u0110\u00f4ng Du khuy\u1ebfn kh\u00edch thanh ni\u00ean Vi\u1ec7t sang Nh\u1eadt h\u1ecdc h\u1ecfi nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u hay c\u1ee7a Nh\u1eadt. R\u1ed3i n\u0103m 1906, c\u1ee5 Phan Ch\u00e2u Trinh c\u0169ng sang Nh\u1eadt c\u00f9ng v\u1edbi c\u1ee5 Phan B\u1ed9i Ch\u00e2u \u0111\u1ec3 t\u00ecm ph\u01b0\u01a1ng c\u00e1ch gi\u00e0nh l\u1ea1i \u0111\u1ed9c l\u1eadp, ch\u1ee7 quy\u1ec1n cho d\u00e2n t\u1ed9c. C\u1ea3 hai c\u1ee5 Phan \u0111\u1ec1u hi\u1ec3u l\u00e0 c\u1ea7n ph\u1ea3i khai d\u00e2n tr\u00ed (b\u1ecf l\u1ed1i h\u1ecdc t\u1eeb ch\u01b0\u01a1ng, \u00e1p d\u1ee5ng l\u1ed1i h\u1ecdc th\u1ef1c d\u1ee5ng, b\u00e0i tr\u1eeb h\u1ee7 t\u1ee5c, m\u00ea t\u00edn d\u1ecb \u0111oan), ch\u1ea5n d\u00e2n kh\u00ed (n\u00e2ng cao \u00fd th\u1ee9c t\u1ef1 l\u1ef1c, t\u1ef1 c\u01b0\u1eddng, kh\u00f4ng \u1ef7 l\u1ea1i v\u00e0o ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c), v\u00e0 h\u1eadu d\u00e2n sinh (ph\u00e1t tri\u1ec3n kinh t\u1ebf, gi\u00fap c\u1ea3i thi\u1ec7n, n\u00e2ng cao m\u1ee9c s\u1ed1ng ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n).<br>B\u01b0\u1edbc sang th\u1ebf k\u1ef7 21, ch\u00fang ta th\u1ea5y t\u1ea1i Vi\u1ec7t Nam v\u1eabn c\u00f2n nhu c\u1ea7u ph\u1ea3i khai d\u00e2n tr\u00ed, ch\u1ea5n d\u00e2n kh\u00ed, h\u1eadu d\u00e2n sinh. Vi\u1ec7c h\u1ecdc trong n\u01b0\u1edbc \u0111\u00e3 c\u00f3 nhi\u1ec1u thay \u0111\u1ed5i, nhi\u1ec1u tr\u01b0\u1eddng t\u01b0 th\u1ee5c xu\u1ea5t hi\u1ec7n, nh\u01b0ng n\u1ed9i dung h\u1ecdc v\u1eabn ch\u01b0a c\u00f3 t\u00ednh ch\u1ea5t th\u1ef1c d\u1ee5ng, v\u1eabn c\u00f2n hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi h\u1ecdc ch\u1ec9 \u0111\u1ec3 l\u1ea5y b\u1eb1ng c\u1ea5p, nhi\u1ec1u ti\u1ebfn s\u0129 gi\u1ea5y, h\u1ecdc sinh ph\u1ea3i h\u1ecdc ngo\u00e0i gi\u1edd t\u1ea1i nh\u00e0 th\u1ea7y c\u00f4 gi\u00e1o \u0111\u1ec3 c\u00f3 \u0111i\u1ec3m cao trong nh\u1eefng k\u1ef3 thi, v.v.<\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t t\u1ea1i Nh\u1eadt may m\u1eafn h\u01a1n \u0111\u1ed3ng b\u00e0o trong n\u01b0\u1edbc, \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ed1ng trong x\u00e3 h\u1ed9i d\u00e2n ch\u1ee7, t\u1ef1 do, c\u00f3 \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n d\u1ec5 d\u00e0ng \u0111\u1ec3 t\u1ef1 l\u1eadp, t\u1ef1 c\u01b0\u1eddng. N\u1ebfu ch\u00fang ta mu\u1ed1n h\u1ecdc h\u1ecfi, m\u1edf mang ki\u1ebfn th\u1ee9c th\u00ec x\u00e3 h\u1ed9i m\u1edf ra cho ch\u00fang ta mu\u00f4n v\u00e0n c\u01a1 h\u1ed9i. Ch\u00fang ta h\u1ecdc ti\u1ebfng Nh\u1eadt \u0111\u1ec3 d\u1ec5 d\u00e0ng h\u01a1n trong vi\u1ec7c trao \u0111\u1ed5i v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi Nh\u1eadt chung quanh, vui th\u00edch h\u01a1n v\u1edbi vi\u1ec7c l\u00e0m h\u1eb1ng ng\u00e0y, d\u1ec5 th\u0103ng ti\u1ebfn h\u01a1n trong c\u00f4ng vi\u1ec7c, v\u00e0 \u0111\u1ec3 cu\u1ed9c s\u1ed1ng h\u1eb1ng ng\u00e0y tr\u1edf n\u00ean th\u00fa v\u1ecb h\u01a1n. Ch\u00fang ta c\u0169ng h\u1ecdc tinh th\u1ea7n ham h\u1ecdc, c\u1ea7u ti\u1ebfn, c\u1ea7n c\u00f9, ch\u0103m ch\u1ec9, nh\u1eabn n\u1ea1i, &#8230; c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Nh\u1eadt \u0111\u1ec3 tu luy\u1ec7n b\u1ea3n th\u00e2n m\u00ecnh sao cho cu\u1ed9c s\u1ed1ng c\u00f3 \u00fd ngh\u0129a h\u01a1n. Ch\u00fang ta h\u1ecdc l\u1ecbch s\u1eed \u0111\u1ec3 hi\u1ec3u r\u00f5 h\u01a1n nh\u1eefng n\u1ed7 l\u1ef1c, hy sinh v\u00ec d\u00e2n t\u1ed9c c\u1ee7a c\u00e1c b\u1eadc ti\u1ec1n nh\u00e2n Phong tr\u00e0o \u0110\u00f4ng Du, Phong tr\u00e0o Duy T\u00e2n, v.v. \u0111\u1ec3 t\u1eeb \u0111\u00f3 c\u00e0ng th\u1ea5y y\u00eau qu\u00ea h\u01b0\u01a1ng, y\u00eau d\u00e2n t\u1ed9c m\u00ecnh h\u01a1n. Ch\u00fang ta c\u0169ng h\u1ecdc nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u hay c\u1ee7a x\u00e3 h\u1ed9i Nh\u1eadt, c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n Nh\u1eadt, kinh nghi\u1ec7m canh t\u00e2n \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc, ki\u1ebfn th\u1ee9c khoa h\u1ecdc, k\u1ef9 thu\u1eadt hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Nh\u1eadt, v.v. \u0111\u1ec3 c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u00f3ng g\u00f3p hi\u1ec7u qu\u1ea3 h\u01a1n cho vi\u1ec7c ph\u00e1t tri\u1ec3n kinh t\u1ebf, x\u00e3 h\u1ed9i c\u1ee7a qu\u00ea h\u01b0\u01a1ng. H\u1ecdc tr\u00ean s\u00e1ch v\u1edf, h\u1ecdc ngo\u00e0i x\u00e3 h\u1ed9i, n\u01a1i n\u00e0o ch\u00fang ta c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 h\u1ecdc.<br>Vi\u1ec7c \u0111\u1ecdc s\u00e1ch l\u00e0 m\u1ed9t ph\u01b0\u01a1ng c\u00e1ch d\u1ec5 d\u00e0ng nh\u1ea5t gi\u00fap ch\u00fang ta ti\u1ebfp c\u1eadn v\u1edbi nh\u1eefng t\u01b0 t\u01b0\u1edfng, nh\u1eefng ki\u1ebfn th\u1ee9c, nh\u1eefng c\u1ea3m x\u00fac &#8230; m\u00e0 ng\u01b0\u1eddi vi\u1ebft \u0111\u00e3 t\u00f3m t\u1eaft ghi ra tr\u00ean gi\u1ea5y m\u1ed9t c\u00e1ch r\u00f5 r\u00e0ng, th\u1ee9 t\u1ef1, l\u1edbp lang. Tuy nhi\u00ean, \u0111\u1ed1i v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi ch\u01b0a c\u00f3 th\u00f3i quen \u0111\u1ecdc s\u00e1ch th\u00ec t\u1eadp qu\u00e1n \u0111\u1ecdc s\u00e1ch kh\u00f4ng d\u1ec5 c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c ngay trong s\u00e1ng chi\u1ec1u, m\u00e0 c\u1ea7n ph\u1ea3i ch\u1ecbu kh\u00f3 t\u1eadp luy\u1ec7n h\u1eb1ng ng\u00e0y trong m\u1ed9t th\u1eddi gian.&nbsp;<br>\u0110\u1ec3 gi\u00fap ch\u00fang ta c\u00f3 th\u00f3i quen \u0111\u1ecdc s\u00e1ch h\u1eb1ng ng\u00e0y, v\u00e0 m\u1edf mang ki\u1ebfn th\u1ee9c, &#8211; Tr\u01b0\u1eddng Nh\u1eadt ng\u1eef \u0110\u00f4ng Du \u0111\u00e3 l\u1eadp C\u00e2u l\u1ea1c b\u1ed9 \u0110\u1ecdc s\u00e1ch. M\u1ed7i ng\u00e0y trong tu\u1ea7n, t\u1eeb ng\u00e0y th\u1ee9 Hai \u0111\u1ebfn th\u1ee9 B\u1ea3y, ch\u00fang ta c\u00f3 th\u1ec3 d\u00e0nh 30 ph\u00fat \u0111\u1ec3 v\u00e0o m\u1ea1ng, k\u1ebft n\u1ed1i v\u1edbi c\u00e2u l\u1ea1c b\u1ed9 n\u00e0y qua \u0111\u01b0\u1eddng link sau (tham kh\u1ea3o poster \u0111\u00ednh k\u00e8m):&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>\u200bNgo\u00e0i ra, Hi\u1ec7p h\u1ed9i Ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t t\u1ea1i Nh\u1eadt c\u0169ng s\u1ebd ph\u00e1t h\u00e0nh \u0111\u1ecbnh k\u1ef3 B\u1ea3n tin Hi\u1ec7p h\u1ed9i, ba th\u00e1ng m\u1ed9t l\u1ea7n t\u1eeb th\u00e1ng 9\/2021 n\u00e0y, v\u1edbi mong mu\u1ed1n chia s\u1ebb v\u1edbi c\u00e1c \u0111\u1ed3ng h\u01b0\u01a1ng nh\u1eefng b\u00e0i k\u00fd s\u1ef1, b\u00ecnh lu\u1eadn, nh\u1eefng th\u00f4ng tin gi\u00fap ch\u00fang ta hi\u1ec3u bi\u1ebft nhi\u1ec1u h\u01a1n v\u1ec1 c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t t\u1ea1i Nh\u1eadt, v\u1ec1 d\u00e2n t\u1ed9c Nh\u1eadt B\u1ea3n, qu\u1ed1c gia Nh\u1eadt B\u1ea3n, v\u00e0 gi\u00fap th\u1eaft ch\u1eb7t th\u00eam m\u1ed1i li\u00ean h\u1ec7 h\u1eefu h\u1ea3o gi\u1eefa hai d\u00e2n t\u1ed9c Nh\u1eadt-Vi\u1ec7t.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"828\" height=\"1172\" src=\"https:\/\/hiephoi.x10.mx\/hiephoi\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/2021thang9_CLB-doc-sach-Dong-Du.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-881\" srcset=\"https:\/\/hiephoi.jp\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/2021thang9_CLB-doc-sach-Dong-Du.jpg 828w, https:\/\/hiephoi.jp\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/2021thang9_CLB-doc-sach-Dong-Du-212x300.jpg 212w, https:\/\/hiephoi.jp\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/2021thang9_CLB-doc-sach-Dong-Du-723x1024.jpg 723w, https:\/\/hiephoi.jp\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/2021thang9_CLB-doc-sach-Dong-Du-768x1087.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 828px) 100vw, 828px\" \/><\/figure>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nh\u1eadt B\u1ea3n \u0111ang b\u01b0\u1edbc v\u00e0o m\u00f9a thu, m\u00f9a c\u1ea3nh s\u1eafc thi\u00ean nhi\u00ean thay \u0111\u1ed5i, c\u00e2y l\u00e1 kho\u00e1c l\u00ean ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ee7 lo\u1ea1i m\u00e0u s\u1eafc, .. t\u1ea1o c\u1ea3m h\u1ee9ng cho con ng\u01b0\u1eddi s\u00e1ng t\u00e1c th\u01a1 v\u0103n ca ng\u1ee3i thi\u00ean nhi\u00ean, ca ng\u1ee3i t\u00ecnh y\u00eau &#8230; m\u00f9a n\u1edf r\u1ed9 nh\u1eefng ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng v\u0103n h\u00f3a, th\u1ec3 thao. Sau nh\u1eefng ng\u00e0y n\u00f3ng b\u1ee9c c\u1ee7a m\u00f9a &hellip; <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":881,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4,2],"tags":[],"class_list":["post-882","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-experiences","category-news"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/hiephoi.jp\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/882","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/hiephoi.jp\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/hiephoi.jp\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hiephoi.jp\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hiephoi.jp\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=882"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/hiephoi.jp\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/882\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1109,"href":"https:\/\/hiephoi.jp\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/882\/revisions\/1109"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hiephoi.jp\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/881"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/hiephoi.jp\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=882"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/hiephoi.jp\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=882"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/hiephoi.jp\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=882"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}